Basic Church Instruction

መግቢያ

በመፅሀፍ ቅዱስ ጥናታችን ላይ ከመጀመራችን በፊት ስለዚህ ፅሁፍ መነሻ እንድናስብ እፈልጋለሁ ፡፡ የመጀመሪያዉ በዚህ መፅሀፍ ጳዉሎስ ለቲቶ በጢሞቴዎስ ከተጠቀመዉ ተመሳሳይ የፍቅር ቃል - “ የእኔ የራሴ ልጅ “ በማለት አመለከተ (1ጢሞ 1፡ 2, ቲቶ 1፡ 4) ፡፡

በሁለተኛነት ስለ ቀርጤስ ደሴት እንድናሰብ እፈልጋለሁ ፤ ካይል በቲቶ 1 እንዳመለከተው ጳዉሎስ በቀርጤስ በዚያ ከመድረሱ በፊት በበዓለ ኃምሳ ቀን ላይ የነበሩ አማኞች ነበሩ ፡፡ በአገልግሎት የጳዉሎስ ስራ ከበዓለ ኃምሳ ቀን ከአመታት በኋላ መጣ ፤ እንዲሁም በቀርጤስ ያሉ ሰዎች የራሳቸዉ የደሴት ባህልም ነበራቸው ፡፡ የቀርጤስ ሰዎች “ ሰነፍ “ በመባል ተብለዉ የተጠሩ ነበሩ ፤ በተለዬ መልኩ ደሴቶች ብዙ ኢንዱስትሪዎች የሉም ይልቁንም በቱሪዝም ላይ የተደገፈ ነዉ እንጂ ፡፡ በጣም በፍጥነት ከሚንቀሳቀስ ባህል ዉስጥ ለመጣ ሰዉ የደሴት ባህል በጣም የዘገዬ እና ሰነፍ የሆነ ይመስላል ፡፡ ሸቀጣሸቀጦችን በመርከብ ለማጓጓዝ እና መንገደኞችን በዉሃ ለማጓጓዝ ብዙ ሰዎች በጉዞአቸዉ በቀርጤስ ያልፋሉ ፡፡ በዚያ የሚያልፉት ሰዎች በቀርጤስ ያለችዉን ቤተ ክርስቲያን እድገት በማስተዋወቅ በመርዳት ከዚያ ቃልን ወደ ሌላ ስፍራ ይወስዳሉ ፡፡

ይሁ ሁሉ ለቲቶ የተላከዉ መልዕክት ምን ያክል አስደናቂ እንደሆነ የሚያሳይ ነዉ ምክንያቱም በሰዎስት አጫጭር ምዕራፎች ጳዉሎስ የቤተ ክርስቲያንን ተቋም እና ስራ እንዲሁም የወንጌልን ሙሉ መልዕክት ስለሸፈነ ፡፡ ይህ በቀርጤስ በሚያልፉት ሰዎች ላይ የመስራት የመለኮት ሙሉ እቅድ ነበር ፤ በአሁኑ ጊዜ ማንም በማቋረጥ በዚያ አያልፍም ምክንያቱም በጉዞአቸዉ በላያቸዉ ላይ ስለሚበሩ ፤ ይሁን እንጂ እግዚአብሄር እያንዳንዱን ትዉልድ እንዴት እንደሚደርሰዉ ያውቃል !

ትምህርት

ቲቶ (3፡ 1)፡ ጳዉሎስ ምዕራፉን ስለ ቤተ ክርስቲያን አገልግሎት በማዘዝ ይጀምራል ፡፡ ቲቶን አማኞች ራሳቸዉን በገዢዎች እና በበለስልጣናት ስልጣን ፊት በማስገዛት ፈራጆችን በመታዘዝ ለመልካም ስራ የተዘጋጁ እንዲሆኑ ነገረው (ቁጥር 1) ፡፡ በገዢዎች እና በባለስልጣናት የተረበሻችሁ አትሁኑ (ሮሜ 8፡ 38, ኤፌ 1፡ 21, 3፡ 10, 6፡ 12, ቆላ 1፡ 16, 2፡ 10, 15) ፡፡ ለገዢዎች(ለአስተዳዳሪዎች) የሆነ ቃል የሰዉ መሪዎችን ወይም መንፈሳዊ መሪዎችን ያመለክታል ፤ በግልፅ እዚህ ቶቶ 3 ላይ ሰዎች ናቸው ፡፡ በተለዬ ሁኔታ በደሴት ህዝቦች ዉስጥ የራሳቸዉን ጉዳይ የሚሰሩ ብዙሰዎች ታገኛላችሁ የመንግስትም ስልጣን ትልቅ ጉዳይ አይደለም ፤ ነገር ግን ጳዉሎስ ያ ገጠመዉ ምክንያቱም የእግዚአብሄር መንገድ በእኛ ላይ ለተሸሙ ሰዎች የተገዛን እንድንሆን ስለሚጠብቅ ፡፡

ቲቶ (3፡ 2)፡ ጳዉሎስ ማንኛዉንም ክፉ ነገር እንዳይናገሩ ነገር ግን የተረጋጉ እና ለሁሉም ሰዉ ቅን እንዲሆኑ ነገራቸው ፡፡ የጳዉሎስ ትዕዛዝ አማኞች ግትር እንዳይሆኑ ማለት ነው ፡፡ መልካም /ደህና ለሆነ ማህበረሰብ አስተዋፅዖ የምናደርግ መሆን አለብን ፤ በችግር ዉስጥ ያሉትን ለመርዳት እጃችን የምንዘረጋ መሆን አለብን ፡፡ በሰዎች መካከል በመሆን በመካከላችን እንደሚከፋፍል ሳይሆን መልካም ነገርን ለማድረግ “ የእምነት ልዩነቶችን “ እንደ እድል መጠቀም አለብን ፡፡

ቲቶ (3፡ 3)፡ ጳዉሎስ ቀርጤሳዊያን እንዴት ተጠርተዉ እንደ ነበር ስለሚያዉቅ እርሱና ሌሎች አማኞች በክርስቶስ ፊት የማያስተዉሉ፣ የማይታዘዙ፣ የሚስቱ፣ ለምኞትና ለልዩ ልዩ ተድላ እንደ ባሪያ የሚገዙ፣ በክፋት እና በምቀኝነት እንደሚኖሩ፣ የሚጣሉ፣ እርስ በእርሳቸው የሚጣሉ እንደ ነበሩ በመግለፅ ምላሽ ሰጣቸው ፡፡ የጳዉሎስ ሀሳብ ከየት እንደ መጣን በምናስታዉል ጊዜ በሚገባ ስለሌሎች ተስፋ ስለሚኖረን ነው ፡፡

ቲቶ (3፡ 4-7)፡ ቁጥር 3 ከክርስቶስ በፊት የነበረ መልክ ነበር ፡፡ ቁጥር (4-7) ከክርስቶስ በኋላ የሆነን መልክ ይሰጣል ፤ የአዳኛችንን የእግዚአብሄርን ቸርነትና ፍቅር ተቀብለናል፣ ከታላቅ ምህረቱም የተነሳ በእንደገና ልደት እና በመንፈስ ቅዱስ መታደስ አዳነን (ቁጥር 4-5) ፡፡ የእግዚአብሄር ምህረት ሊያፀድቀን እና በእግዚአብሄር ፊት ትክክል ሊያደርገን በአዳኛችን በክርስቶስ በኩል በመትረፍረፍ ስለተሰጠን የዘላለም ህይወት እንዲኖረን በማድረግ ወራሾች ሊያደርገን ይችላል (ቁጥር 6-7) ፡፡

ቲቶ (3፡ 8-11)፡ ጳዉሎስ አማኞች ለመልካም ስራ ራሳቸዉን እንዲያተጉ ደግሞ ተናገረ (ቁጥር 8) ፡፡ ጳዉሎስ ይህ መልካም ምስክርነት እና የሰላማዊ ኑሮ ምስክርነት ስለሆነ አማኞች በዚህ መታወቅ አለባቸዉ አለ ፡፡ ጳዉሎስ የሞኝ ጥያቄዎችን (ዋጋ ቢስ የሆኑ ክርክሮችን) እና የዘር ክርክሮችን፣ ጠበኝነትን (የልዩነት ወሬዎችን) እና ስለህግ የሆነን ክርክር እና ትግልን አስወግዱ (ራቁ) አለ ፤ እነዚህ ለቤተ ክርስቲያን የማያተርፉ እና ለግለሰብ ደግሞ ከንቱ የሆኑ ነገሮች ናቸው - ጥቅም የሌላቸው እና እግዚአብሄራዊ በሆነ አላማ አያገለግሉም (ቁጥር 9) ፡፡ በመቀጠልም ጳዉሎስ ከሁለት ማስጠንቀቂያዎች በኋላ ጠማማ(መናፍቅ) የሆነ ሰው ነገርን የሚያጣምም፣ ኃጢዓተኛ እና በራሱ ፈራጅ ስለሆነ ተለይ አለው (ቁጥር 10-11) ፡፡ የደሴት ባህል ተፅዕኖ በቤተ ክርስቲያን ላይ ሊሆን እንደሚችል አስቡ ፤ ብዙ ደሴቶች ከጠማማ መናፍቅ ሰዎች ካልተለዩ ወደ ደሴት ቤተ ክርስቲያን በቀላሉ ገፍቶ መግባት የቻለ የተለዬ እምነት ወይም ጥንቆላ ወይም የአስማት ባህል ይኖራቸዋል ፡፡

የመናፍቅ አንዱ ትርጓሜ፡ እዉነትን በመዉሰድ ምን አድርጉ ማለት እንደሆነ ከትክክለኛነቱ ዉጪ የሚናገር ማለት ነው ፡፡ ከተገቢነቱ ዉጪ የሆነ እዉነት ማታለል /ሀሰት ነው ፡፡ በጣም ቀላል ማለት እዉነትን ከወንጌል በመዉሰድ መፅሀፍ ቅዱስ ያልሰጠዉን መስፈርቶችን እና ተስፋዎችን መጨመር ማለት ነው ፡፡ አንዳንድ ጊዜ ሰዎች ለልባቸዉ ያሏቸዉን ነገሮች ከኋላ በመመለስ መመልከት ያስፈልገናል ፡፡

ቲቶ (3፡ 12-15)፡ ጳዉሎስ ለቲቶ በመጨረሻ ትዕዛዝ አበቃ ፡፡ ቲቶ በቀርጤስ የእርሱን ቦታ እንዲሸፍኑ አርጢሞንን እና ቲኪቆስን ስለሚልክለት በክረምት በኒቆጵልዮን ከጳዉሎስ ጋር መገናኘት እንደሚችል ነገረው (ቁጥር 12) ፡፡ በመቀጠልም ጳዉሎስ ቲቶን በጉዞአቸዉ ዜማስንና አጵሎስን እንዲረዳቸው (የፋይናንሰ ድጋፍ እንዲሰጣቸው) ጠየቀዉ ይህ ከሆነ የሚያስፈልጋቸዉ ሁሉም ነገር ይኖራቸዋል (ቁጥር 13) ፡፡ እንዲሁም ጳዉሎስ ለቲቶ ሰዎቹ የሚያስፈልጋቸዉን ፍላጎቶች ለማሟላት ለመልካም ስራ ራሳቸዉን ማፅናት እንደ ነበረባቸዉ ይህ ከሆነ ፍሬአማ እንደሚሆኑ ደግሞ ነገረው (ቁጥር 14) ፡፡ በመጨረሻም ጳዉሎስ ከእርሱ ጋር ከነበሩት ጋር ሁሉ ለቲቶ ሰላምታን በመላክ በቀርጤስ ላሉ አማኞችም ሰላምታዉን እንዲሰጥለት ቲቶን ጠየቀው (ቁጥር 15) ፡፡

መደምደሚያ

አብዛኛዉን ጊዜ የቲቶ መፅሀፍ በደንብ የማይታይ ወይም ችላ የተባለ ነው ፤ ብዙ ጊዜ ችላ ብዬዋለሁ ምክንያቱም በጢሞቴዎስ ላይ ስላተኮርኩኝ ፡፡ ነገር ግን አሁን ዛሬ በእኛ ላይ የእግዚአብሄር ጥሪ ምን እንደሆነ ተደንቄአለሁ /አስተዉያለሁ ፡፡ እግዚአብሄር ወንጌሉን ለማቅረብ በትክክለኛዉ ስፍራ ማን እንዳለ አስተዉያለሁ ፡፡

“ እግዚአብሄር ይጠቀምብናል ፤ ቀድማችሁ ስለላካችሁን ለእናንተ ምን እንድናደርግላችሁ የምትፈልጉትን መረዳትን ይሰጠናል “ ፡፡