The Message of New Wineskins

መግቢያ

እንደፈጣን ክለሳ በወንጌላት ዉስጥ ስንሄድ የኢየሱስን የተለያየ አመለካከት እንደምታዩ አስታዉሱ ፤ ከማቴዎስ አመለካከት ኢየሱስን እንደ ንጉስ ነው ፡፡ በማቴዎስ በአሮጌዉ መንገድ እየሰራ ባልነበረው እና ወደ ቦታው ወደ ሚመጣው ለአድሱ መሀከል ያለውን ዉጥረት ማየት እንጀምራለን ፡፡

ትምህርት

ማቴዎስ(9፡ 1-8)፡ ኢየሱስ ወደ ራሱ ከተማ በመግባት መፈወስ ጀመረ ፤ አንዳንድ ጎአደኞቹ በእርሱ ፊት አንድ ሽባ ሰዉ አመጡ ፡፡ ኢየሱስ የጎአደኞቹን እምነት አየ ሽባዉንም ሰዉዬ ኃጢዓት ተሰረየልህ አለው (ቁጥር 2) ፡፡ ይህ ኢየሱስን የታመመውን አገልጋዩን እንዲፈዉስለት እንደጠየቀው መቶ አለቃው ነው ፤ በመቶ አለቃዉ እምነት ምክንያት ኢየሱስ አገልጋዩን እንደፈወሰው አምናለሁ በተጨማሪም ስለ ሽባውም ሰዉ ተመሳሳይ ነገር እንደሆነ አምናለሁ ፤ ኢየሱስ ወደ ኢየሱስ ሰዉየውን ላመጡት ሰዎች እምነት ምላሽ ፈወሰው ፡፡

ማቴዎስ(9፡ 9-13)፡ እነዚህ ቁጥሮች ኢየሱስን ለመከተል የማቴዎስ መጠራት መለየትን ይናገራሉ ፡፡ በግብሩ ስራ ላይ ተቀምጦ እንደነበር ኢየሱስ ማቴዎስን ቀረበው ፤ ኢየሱስ በጠራዉ ጊዜ ወዲያዉኑ ተነሳ ስራዉንም ተወ (ቁጥር 9) ፡፡ የኢየሱስ ቃል አስደናቂ ድርጊት በአገሩ ዙሪያ ተስፋፍቶ ነበርና ማቴዎስም ሰምቶ እንደነበር አምናለሁ ፤ በኢየሱስ መንገድ ተከተለ ይከታተል፣ ይመለከት እና ያዳምጥ በትምህርቱ ስር እንካን ሳይቀመጥ አይቀርም ፡፡

በቁጥር 10 ማቴዎስ ኢየሱስ በገበታው ላይ ከማቴዎስ እንግዶች ጋር እንዴት እንደተቀመጠ ገልፃታል - ከሌሎች ቀረጥ ሰብሳቢዎች እና ኃጢዓተኞች ጋር ፡፡ ፈሪሳዉያን ኢየሱስ ለምን ከእነዚህ ሰዎች ጋር እንደነበር ጠየቁ (ቁጥር 11) ፤ ኢየሱስም መልሶ “ ሕመምተኞች እንጂ ባለ ጤናዎች ባለ መድኃኒት አያስፈልጋቸውም “ አላቸው(ቁጥር 12) ፤ በመቀጠል ምህረትንና ርህራሄን እንጂ መስዋዕት አይደለም የሚለውን ምን ማለት እንደሆነ እንደማሩ ነገራቸው ምክንያቱም የመጣዉ ለኃጢዓተኞች ስለሆነ (ቁጥር 13) ፡፡

ይህ የእብሪትና የጭንቀት መንፈስ የማቴዎስ 9 መነሻ ነው ፤ የኃይማኖት መሪዎች ነገሮችን በሌላ መንገድ ሲያደርጉ ለምን በአንድ መንገድ እንደሚያደርግ ኢየሱስ ይጠየቅ ነበር ፡፡ ኢየሱስ ያደረገዉን እንዳልወደዱት ነገሩት ነገር ግን ማድረጉን ቀጠለ ፤ ንጉሱ ኢየሱስን በምንከተል ጊዜ መቼም የኃይማኖትን መንገድ በፍፁም አይመስል ፡፡ በቤተ ክርስቲያን መነቃቃት ያስፈለገን ምክንያት የኃይማኖተኝነት መንፈስ የተሰበረ እንዲሆን ስለሚያስፈልገን ነው ፡፡ ኢየሱስ ምህረትና ርህራሄ ይፈልጋል ፤ መስዋዕታችንና ቁርባናችን ብቻ አይፈልግም ፡፡ ኢየሱስ ኃጢዓተኞችን እንጂ ፃድቆችን ሊጠራ አልመጣም (ቁጥር 13) ፤ በዚህ ንግግር ነበር ማቴዎስ ኢየሱስን መከተል የጀመረው ፡፡

ማቴዎስ(9፡ 14)፡ ቁጥር 14 የመጥምቁ ዮሐንስ ተከታዮች ኢየሱስን በጠየቁት ጊዜ ወደ ሌላ ጊዜ በመሸጋገር ይጀማራል ፡፡ የመጥምቁ ዮሐንስ መልዕክት የንስሀ ነበር መልዕክቱ ኢየሱስ ላደረገዉ ሁሉ መንገዱን የነፃ እና የተቀየረ ለማድረግ ያስፈለገ ነበር ፡፡ በዚህ ጊዜ የመጥምቁ ዮሐንስ ደቀመዛሙርት የኢየሱስን እና የደቀመዛሙርቱን ተግባራት ጠየቁት ፡፡ በሉቃ (5፡ 29-39) መሰረት ፈሪሳዉያን ከመጥምቁ ዮሐንስ ደቀመዛሙርት ጋር ነበሩ ፤ ጥያቄአቸዉ ስለ ኃይማኖታዊዉ የፆም ድርጊት እና ሌሎች ብዙ ኃያማኖታዊ ስለነበሩዓቸው ኢየሱስ እና ደቀመዛሙርቱ ከሚያደርጉት በላይ ስለፃሙ ነበር ፡፡

እስራኤላዊያን ለስርየት ቀን እንዲፆሙ ያስፈልጋቸዉ ነበር (ዘሌ 16፡ 29-30) ፤ በእያንዳንዱ ሳምንት ሁለቱ የፆም ቀናቶች በፍቃደኝነት ነበሩ ይሁንና ፈሪሳዉያን ኃይማኖታዊ አድርገዉታል (ሉቃ 18፡ 12) ፡፡ በዚህም ጥያቄው መረዳት እንደቻልነው “ ኢየሱስ ልክ እንደኛ ሁለቱን ቀናት አንተና ደቀመዛሙርትህ ለምን አትፆሙም ? በብሉይ ኪዳን እግዚአብሄር የሚፈልገው የጾም ማስረጃ ባዙ አለ( ዘጸ 34፡ 28; ዘሌ 11፡ 44-47) ፤ ከተለያዩ አይነት እንስሳዎች እና ለናዝራዊነት ልክ እንደ ሳሞሶን ከብዙ ነገሮች እንዲፆሙ ተጠይቀዉ ነበር ፡፡

ፈሪሳዉያኑ እንደ ኃይማኖታዊ አስተሳሰባቸው አካል በሳምንት ሁለት ጊዜ ይፆማሉ ፤ ይህ ባህላቸዉ እና ኃይማኖታቸዉ ነበር ፡፡ ኬንት በርጊሁስ አምስት የጾም ምድቦችን ሰጥቶአል፡ “(1) ጾም እንደ ኃዘን ወይም ለቅሶ ምልክት; 2) ለኃጢዓት እንደ ንስሀ እና ይቅርታን እንደ መፈለግ ምልክት; 3) በጸሎት እንደ እርዳታ; 4) መልዕክተኝቹን በመርዳት ለዉጠየት የእግዚአብሄርን መገኘት እንደ መለማመድ እና 5) እንደ ህዝብ አምልኮ አከባበር ፡፡” ኢየሱስ እና ደቀመዛሙርቱ ለምን እንደማይጾሙ በጠየቁ ጊዜ የመጥምቁ ዮሐንስ ደቀመዛሙርት የነበራቸዉ መነፅር ይህ ነበር ፡፡

ማቴዎስ(9፡ 15)፡ የመጥምቁ ዮሐንስ እና የኢየሱስ ደቀመዛሙርት እርስ በእርሳቸው ይደጋገፋሉ ባላችሁ አስባችኃል ፤ በቁጥር 15 ኢየሱስ ያለው “ ሚዜዎች ሙሽራው ከእነርሱ ጋር ሳለ ሊያዝኑ ይችላሉን ? በሌላ ቃላት የጠየቃቸው “ የሰርጉ እንግዶች፣ የሙሺሪት ልጆች፣ ደቀመዛሙርቱ እኔ ከእነርሱ ጋር እያለሁ ማዘን ይችላሉ ? “ ለፆም አንዱ ምክንያት ሀዘን ወይም ለቅሶ ነበር ፡፡ ቁጥሩ ኢየሱስ በሄደ ጊዜ ከዚያ ይፆማሉ በማለት ቀጠለ (ቁጥር 15) ፤ የኢየሱስ ቃላቶች የዮሐንስን ደቀመዛሙርቶች መረዳት አስደነገጠ ፤ ይሁንና መጥምቁ ዮሐንስ በሚዜነት ተጠቅሶ ነበር (ኢሳ 62፡ 5; ሆሴ 2፡ 20; ዮሐ 3፡ 29) ፡፡ የኔልሰን ማብራሪያ የሚለው “ እዚህ የተገለፀዉ መርህ ኢየሱስ ክርስቶስ በአጠቃላይ በአድስ ስርዓት ከቀድሞው ከአይሁዶች ሀብት ጋር ሊገጥም የማይችለውን ለማምጣት የመጣ ነው ፡፡” ከህግ ገዢነት ወደ እግዚአብሄር ፀጋ ጊዜ እንሄዳለን ፡፡

ማቴዎስ(9፡ 16-17)፡ ኢየሱስ በአሮጌ እና አድስ ወይን አቁማዳ ምሳሌ በኩል ይናገር ስለነበረው ጸጋ መጻፍ ጀመረ ፤ ልክ አድሱን ልብስ በአሮጌዉ ላይ በማድረግ በትክክል እንደማይዘው አይሁዶች ለረጅም ጊዜ እንዴት እንደሚጾሙ ትዕዛዙን ይከተሉ ነበር አድስ መንገድ እንዳለ ማየት አልቻሉም ነበር ፤ በቁጥር 17 ትኩረቱ “በአድስ” እና “ በአሮጌ “ ነው ፡፡ ዮሐንስ ማክአርቱር ለእነዚህ ማሳያ ገለፃ ሰጥቶአል ፡

“ በመሳሳቡ ምክንያት የእንስሳ ቆዳዎች ለወይን መብላላት ይጠቅም ነበር ፤ ወይኑ እንደተብላላ ግፊት ያመጣል አቁማዳዉን ይወጥረዋል ፡፡ ቀድሞ የተወጠረዉ ቆዳ መሳሳቡን ያጣል ይፈራርሳል ወይኑም አቁማዳዉም ይበላሻል ፡፡ ኢየሱስ እንደ ማሳያ የቀድሞዉ ስርዓት አይነት ምሳሌ በፈሪሳዉያንና በዮሐንስ ደቀመዛሙርቶች የሚተገበረው በዓላዊያን ጾም ከአድሱ ኪዳን ዘመን ወይን ጋር እንደማይገጥም ለማስተማር ይህን ተጠቀመ ፡፡”

ፈሪሳዉያን “ የኦርቶዶክስ ዋና(ሀሳብ)” የሚወክሉና የተለዩ ከአይሁዶች 6000 ያክል የተለዩ ጥቂቶች ነበሩ ፤ በአሮጌዉ ልብስ ወይም አቁማዳ የሚያስቀምጥ ቡድን ከነበር ፈሪሳዊ ይሆናል ፤ ነገር ግን ኤርሚያስ የተናገረው ከምድረባዳ እንካን ሲያወጣቸዉ እግዚአብሄር የሰጣቸዉን ኪዳን እንደሰበሩት ከአያቶቻቸዉ ጋር እንደተደረገዉ ኪዳን የማይሆን አድስ የፀጋ ኪዳን አለ ፡፡ እግዚአብሄር አድስ ኪዳን ያስቀምጣል “ ህጌን በልቦናቸው አኖራለሁ በልባቸዉም እጽፈዋለሁ “ (ኤር 31፡ 33; ሕዝ 36፡ 26-27) ፤ ነገር ግን ያ አድሱ መንፈስ በአሮጌዉ ስርዕት፣ በገበታው፣ በ613 ህጎች በአሮጌዉ መንገድ ነገሮችን አሰራር ዉስጥ መቀመጥ አይችልም ፡፡ አድሱ ኪዳን ያን ይቀይራል በእኛ ዉስጥ ባለዉ በእግዚአብሄር መንፈስ ይጀምራል ፡፡ እናም እዉነታው ለአድሱ አቁማዳ ክፍት ከሆንን ፈጣን ለዉጥ መሆን ይችላል ፡፡

በሐዋ (19፡ 2-5) ጳዉሎስ በኤፌሶን ደቀመዛሙርትን አልፃፈም በመንፈስ ባለመጠመቃቸዉ ምክንያት ነገር ግን በዚህ ፋንታ ወደ እነርሱ አፈሰሰባቸዉ፣ አስተማራቸዉ እና በእነርሱ አገልግሎቱን አደረገ ፤ እጆቹን በእነርሱ ላይ አስቀመጠ መንፈስ ቅዱስም በእነርሱ ላይ መጣ በሌላም ቐንቐ እና ትንቢትን መናገር ጀመሩ (ሐዋ 19፡ 6-7) ፡፡ የጥሪአችን አካል ከእነዚህ ጋር መጎአዝና ኃማኖቱን ነጻ ማድረግ ነው ፤ በዚህ ነገር ጳዉሎስ ጊዜ ኢንቨስት በማድረጉ ምክንያት 12 ሰዎች አድሱን ኪዳን ለመለመድ አገኙት ፡፡

የሪቫይቭ ት/ቤት ለመጀመር የመራን ይህ ክስተት ነበር ይህ ምሳሌ ዉይይት ማድረግ እና ስለ እግዚአብሄር መንግስት በመማር በትይራኑስ ማስተማሪያ አደራሽ ላይ ለሁለት አመት በየቀኑ በማጥናት (ሐዋ 9፡ 10) በዚህ ምክንያት በመላዉ ኤሲያ፣ በአይሁድና በግሪክ በሁለቱም የኢየሱስን መልዕክት መስማት ችለዋል ፡፡

መዝጊያ

ወንጌል ለቀረጥ ሰብሳቢዎች እና ለኃጢዓተኞች የሚያስፈልግ ነው ፤ ወንጌል ለአይሁድና ለአህዛብ የሚያስፈልግ ነው፡፡ ለራሳችን አድሱን አቁማዳ መያዝ የለብንም ነገር ግን በዚህ ምክንያት ሁሉም ስለ እግዚአብሄር የመስማት እና ከኃያማኖት ባርነት ነጻ የመሆን እድል አላቸው ፡፡ በቐሚነት አይነት የእግዚአብሄርን ቃል በምታነቡ ጊዜ መላዉ ማህበረሰባችሁ እንደሚቀየር እናምናለን ፡፡