Believing in God and Believing God

መግቢያ

በኢያሱ መፅሀፍት በእያንዳንዷ ቀን የምንመለከታቸዉ ሁለት ምዕራፎች አሉን ፤ ያም ለእኔ ዉስጣዉ ብጥብጥ ይፈጥርብኛል ማለትም እያንዷንዷን ቀን የትኛዉን ምዕራፍ ማስተማር እንዳለብኝ መወሰን ስለ ሚያስፈልገኝ ፡፡ ታሪካዊ መፅሀፍት የሚቀጥል ቋሚ ድርጊትን የሚመስል እንዲሰማ ያደርጋል ፡፡ ምዕራፍ 9 በኢያሱ እና በእስራኤላዊያን ላይ ህብረት በፈጠሩ ስድስት የሰዎች ቡድን ይከፍታል ፤ ይሁን እንጂ ገባኦናዊያን የተጎዱ እና ድሃ ስደተኞች በመምሰል እስራኤላዊያንን ለማታለል ሞከሩ ፡፡ እስራኤል ወደዚህ መታለል ገባ ሰላምም አደረገ (ቁጥር 1-15) ፤ ከሰዎስት ቀንም በኋላ እስራኤላዊያን ገባዖናዊያንን እንግዶች ሳይሆን ጎረቤቶቻቸዉ ሆነዉ አገኙአቸውገባዖናዊያንም አታለዋቸዉ እንደ ነበር አወቁ ፤ እስራኤላዊያንም እንደ ጠላቶቻቸዉ ገባዖናዊያንን መግደል እንደ ማይችሉ ተሰማቸዉ ምክያቱም በመካከላቸዉ ባለዉ ሰላም ስምምነት ስለዚህምእንዲኖሩ ፈቀዱላቸው ፡፡ ገባዖናዊያንምለእስራኤላዊያን ማህበር እንጨት ቆራጮች እና ዉሃ ተሸካሚዎች ሆኑ (ቁጥር 16- 27) ፡፡

ትምህርት

ኢያሱ (10፡ 1-5)፡ ይህ በመፅሀፍት የመጀመሪያዉ የኢየሩሳሌም መጠቀስ ነው (ቁጥር 1) ፡፡ ኮንስታብልበ1406 እና በ1340 ከክርስቶስ ልደት በፊት በተመዘገበዉ በአረማይን ቃላት መረጃ መሰረት “ ኢየሩሳሌም በ14 ክፍለ ዘመን የፖለቲካ እንቅስቃሴ ዋና (እምብርት) እንደ ነበረች ፤ እንዲሁም ደግሞ ስለ ራሷ ደህንነት ሁልጊዜ የተጨነቀች እንደ ነበረች ይገልፃል “ ፡፡ በዚህም ምክንያት የኢየሩሳሌም ንጉስ የከተማዋን ደህንነት እንዴት እንደ ሚጠብቅ ለማሳየት ይሞክር ስለ ነበር የገባኦንን ከተማ ከእስራኤላዊያን በደህንነት የተመለከተች ስለ ነበረች የተበሳጨ ሆነ በእስራኤልም ላይ መስርተዉት የነበረዉ ትብበር ሳበ(ጠራ) (ቁጥር 2) ፤ ጥሩ ሰዉ ያልነበረዉ ንጉስ አዶኒጼዴቅ ገባዖናዊያንን ለመዋጋት እንዲረዱት ለአንድነቱ ላከ (ቁጥር 3-4) ፡፡ የኔልሰን ማብራሪያ እነዚህ አምስት ንጉሶች በብዙ የቶር ቁጥራቸዉ የገባኦንን ትልቅ ከተማ እንዴት መያዝ እንደ ሚችሉ ለመወሰን “ የፖለቲካና የጦር ሂሳብ እንዳደረጉ “ ይናገራል ፡፡ ይህ ከከነዓናዊያን(አሞራዊያን) የንጉሶች ህብረት የገባዖንን ከተማ ከበቧት (ቁጥር 5) ፡፡

በአሁኑ ጊዜ በመካከለኛዉ ምስራቅምን እየተካሄደ እንደሚቀጥል ብትጠብቁ እያንዳንዳቸዉ አገራት የሌለኛዉን አገር እርዳታ ለማግኘት የሚሞክሩትን ይህን ተመሳሳይ ሂደት ሲያስቀጥሉ ታያላችሁ በዚህም ብዙ ኃይል እና ተፅኖ አድራጊነት ይኖራቸዋል ፤ በዚያ የሚሆነው የተለመደ ነገር ነው ፡፡ እንዲሁም የክርስቶስ ተቃዋሚዉ ወደ ጨዋታ በመጣ ጊዜ እስራኤል ሙሉ ለሙሉ የተሸደች ትሆናለች ፤ ነገር ግን ያ ማለት መሲሁ ይመጣል ! በአሁኑ ጊዜ የምናየው ይህ የሚያስደንቅ ጥላ አለ ፡፡

ኢያሱ (10፡ 6-8)፡ ገባዖናዊያን ለእርዳታ ኢያሱን ጠሩት (ቁጥር 6) ፤ ኢያሱና የእስራኤላዊያን ጠቅላላ ተዋጊ ኃይል ከጌልጌላ መጡ (ቁጥር 7) ፡፡ ዋይርስቤ በዚህ ፅሁፍ ለእርዳታ ሰዎስት “ ጥሪዎች “ እንዳሉ ያስቀምጣል፡ 1) አዶኒጼዴቅ በገባዖናዊያን ላይ ለእርዳታ ሌሎቹን ንጉሶች መጣራቱን፣ 2) በዚህ ህብረት ላይ ገባዖናዊያን ለእርዳታ ኢያሱን መጥራታቸዉ እና 3) ኢያሱ ወደ እግዚአብሄር መጣራቱን ፡፡ እግዚአብሄርበእነርሱ ላይማንም ሊቆም እንደ ማይችል ቃል ገባላቸው ኢያሱም እግዚአብሄርን አመነ (ሮሜ 14፡ 23፣ 10፡ 17) ፤ በብዙ ከመንፈስ ቅዱስ ስንሰማ በእምነት መጓዝ እንችላለን ፡፡

ዋይርስቤ ያመለከተው “ የእግዚአብሄርን ተስፋ ስላመኑ አሸናፊነታቸዉን እንደ ሚያረጋግጡ ስለ ሚያዉቁ “ በህብረቱ ላይ ለአስደናቂ ማጥቃት ምሽት ላይ ደረሱ ፤ የእስራኤላዊያን ጉዞ 20 ማይል የሚርቅ ተራራማ ስፍራ ነበር ነገር ግን በእግዚአብሄር ተስፋ ባላቸዉ እምነት ምክንያት በፍጥነት ተጓዙ (ቁጥር 9) ከእስራኤል ጠቅላይ ሚንስተር አንዱ “ በታዓምራቶች አንታመንም በእነርሱ ላይ እንደገፋለን እንጂ “ ብሏል ፡፡ ኢያሱ በሚያስደንቅ ህብረቱን ያዘ እግዚአብሄርም ጣላቶቻቸዉን ወደ ዉዝግብ ዉስጥ በመጣል አሸነፉዓቸው፣ አሳደዱዓቸው በእነርሱም ላይ በረዶ አወረደባቸው ፤ ብዙዎች ከሰይፍ ይልቅ በእግዚአብሄር የመዓት ድንጋይ ሞቱ (ቁጥር 10-11) ፡፡ ከእስራኤላዊያን መካከል ለምን አንድም በእግዚአብሄር መዓት እንዳልሞቱ ሁልጊዜ አደንቃለሁ ፡፡

ኢያሱ (10፡ 12-15)፡ ኢያሱ በጦርነቱ የእስራኤል ህዝብ አምላክ በሆነዉ ፊት ፀለየ ፀሀይ ብርሃኗን እንድትሰጥ እና ጨረቃ እንድትቆም ጠየቀ (ቁጥር 12-13) ፡፡ በሌለዉ እና በ 2ሳሙ (1፡ 18) በተጠቀሰው በያሻር መፅሀፍ ፀሎቱ የተረጋገጠ ነበር (ቁጥር 13) ፤ እነዚህ ተዓምራቶች እንዴት ሆኑ ?የኔልሰን ማብራሪያ ሰዎስት ሊሆኑ የሚችሉ ሀሳቦችን ያቀርባል፡ 1) በእዉነቱ ፀሀይ ካልተንቀሳቀሰች አንዳንዶች እግዙአብሄር የምድርን ዙሪት እንዳቆመ ያመለክታሉ፣ 2) አንዳንዶች ከተለመደዉ ጊዜ ይልቅ ለረጅም ጊዜ ቆይታ “ እግዚአብሄር ፀሀይ የምትታይ ሆና እንድትቀር በምድር አካባቢ ላይ ላልተለመደ ለብርሃን ነፀብራቅ ምክንያት እንደሆነ “ ያመለክታሉ፣ እና 3) አንዳንዶች ደግሞ በትክክል የኢያሱ ፀሎት የደከሙትን ወታደሮቹን ለመጠበቅ ጥፍታ ከምትቆም ይልቅ እንድትቆም እንደ ነበር ፀሎቱ ያመለክታሉ ፤ ይህን እንዴትም ብታዩት ባስፈለገበት ትክክለኛ ክስተት የተፈጥሮን ክስተት በመቀየር እግዚአብሄር ኃይሉን በመጠቀም የሰዉ ፀሎት መለሰ ፡፡ ቁጥር 14 የሚለው “ እግዚአብሄር ለእስራኤል ይዋጋ ነበርና እግዚአብሄር የሰዉን ድምፅ ሰማ “ ፡፡ ኢያሱና ሰዎቹ ከእግዚአብሄር ጋር ወደ ጌልጌላ ተመለሱ (ቁጥር 15) ፡፡

ኢያሱ (10፡ 16-21)፡ የተሸነፉት ነገስታት በመሸስ በዋሻ ዉስጥ ተደበቁ ፤ ኢያሱም የነበረበትን ባገኙት ጊዜ በፊቱ ትልቅ ድንጋይ በማንከባለል በዉጪ ጠባቂ እንዲያስቀምጡ ለሰዎቹ ነገራቸው ፤ የቀሩት ሰዎቹ ደግሞ መዋጋታቸዉን እንዲቀጥሉ እና ጠላቶቻቸዉ እስኪጠፉ ድረስ በመከታተል እንዲያጠቁዓቸዉ ተነገራቸው ፤ ይሁን እንጂ ከሞት የተረፉት ጥቂቶቹ በአንዳንድ የተመሸጉ ከተሞች ዉስጥ ተደበቁ ፡፡ ይህ አስፈላጊ ነው ምክንያቱም እንዲያደርጉ ተነግረዉ የነበረውን ስላልጨረሱት ይህም ቆይቶ በኢያሱ መፅሀፍ በሚመጡ ነገሮች ላይ ተፅዕኖ ያመጣል ፡፡

ኢያሱ (10፡ 22-28)፡ ኢያሱም ንጉሶቹን ከዋሻዉ ዉስጥ አመጣቸው ኢያሱም በንጉሶቹ አንገት ላይ እግሮቻቸዉን ያስቀመጡ አዛዦች ነበሩት ( መዝ 8፡ 6፣ 110፡ 1፣ 1ቆሮ 10፡ 15 ) ፡፡ ይህ የእግዚአብሄር ስራ ስለ ነበር ኢያሱ አዛዦቹን አበረታታቸው ፡፡ ነገስታቶቹም ተገደሉ በዛፎችም ላይ ተሰቀሉ ፤ ምሽትም ላይ አካላቸዉ እንደ ገና በዋሻዉ ዉስጥ ተወረወረ ፡፡ በዚያም ቀን ኢያሱ መቄዳን ያዘ እንዲሁ ንጉሷንም ገደለ ፡፡

ስለ ድንጋዮቹ ማዉራታችንን እንጠብቃለን(እንቀጥላለን) ምክንያቱም በጉዞአቸው ሆኖ የነበረዉን መታሰቢያ ስለ ሚሰጡ ፡፡

መዝጊያ

ኢያሱ እግዚአብሄር ያምን ብቻ አልነበረም እግዚአብሄርን በማመን ባመነበት ይተገብር(ያደርግም) ነበር እንጂ ፡፡