Deuteronomy 27

መግቢያ

በዘዳግም 26 በኩር ስለመስጠት፣ በእያንዳንዱ ሰዎስት አመት ለድሀ የምርት አስር ፐርሰንት ስለ መስጠት እና ስለ ኪዳኑ ማጠቃለያ አውርተናል ፡፡ ሙሴ በሞዓባዊያን ሜዳ ላይ በመሆን ከእስራኤል ወጣቶች ጋር ነበር እናም ወደ ተስፋይቱ ምድር ለመግባት ተዘጋጅተዋል ፡፡ ዘዳግም 27 ወደ ፊት በእግዚአብሄር መታመን ላይ ያተኩራል ፤ በዘዳግም 27-30 ሙሴ ወደ ፊት ሊሆን እንደሚችል የሚጠብቀውን የእግዚአብሄርን መታመን ገልፆዓል ፡፡

ትምህርት

ዘዳግም(27፡ 1-4)፡ ይህ ለአከባበር(ለስነ ስርዓት) ጊዜ ነበር ፡፡ ሙሴ እና የህዝቡ አዛዦች እስራኤላዊያንን “ ሁሉንም ትዕዛዝ እንዲጠብቁ “ ነገሩዓቸው ፡፡ ወደ እስራኤል ምድር ዮርዳኖስን ወንዝ በተሻገሩ ጊዜ እግዚአብሄር ሰጥቶአቸው የነበረውን ምድር ጥያቄ ያስነሳል - ያበቃ ስምምነት ነበር ፡፡ ነጭ ዳራ ለመፍጠር በልስን ወይም በኖራ የተሸፈነ ትልቅ ድንጋይ ይተክላሉ(ያስቀምጣሉ) ስለዚህ “ ሁሉንም የተፃፈውን ማየት እንችላለን “ ፤ እናም በዚህ የኃላ ዳራ ላይ “ የዚህን ህግ “ ሁሉንም ቃሎች (ዘዳግም ወይም መላው የህግ መፅሀፍን) ወዲያወኑ ወደ እስራኤል እንደተሸገሩ ይፅፋሉ ፤ ይህን ወዲያውኑ ያደርጋሉ - ማስቀመጥ አይተውም(አይዘገዩም) አይጠብቁም ፡፡

እስራኤላዊያን የሚገቡበት ቦታ ከሰኬም በስተሰሜን በተቀመጠችው በተስፋይቱ ምድር መሀል ላይ ጌባል ተራራ ነበር ፤ ይህ ቦታ እግዚአብሄር ከአብርሃም ጋር የመጀመሪያውን ኪዳን ያደረገበት እና አብርሃም ለእግዚአብሄር መጀመሪያ መሰዊያ የሰራበት ነው (ዘፍ 12፡ 6-7) ፡፡ በዘዳግም እስራኤላዊያን እንደገና መሰዊያ እንዲያስቀምጡ ተነገሩ ፡፡ በዘፍጥረት እና በዘዳግም እግዚአብሄር ምን እንዳደረገ አስቀምጠናል(መዝግበናል) ፡፡

ዘዳግም(27፡ 5-8)፡ ሙሴ ባልተጠረቡ ድንጋዮች መሰዊያ እንዲሰሩ እና የብረት መሳሪያ በላዩ ላይ እንዳይጠቀሙ አዘዛቸው ፡፡ መሰዊያው ለሚቃተል መስዋዕት ነበር - ምርጡን ለማቃጠል ፤ ምርጡ ሙሉ ለሙሉ የሚቃጣል ይሆናል ለእግዚአብሄር ሙሉ መሰጠትን ያሳያል ፡፡ በትልቅ ድንጋዮች እስራእላዊያን እግዚአብሄር ምን እንደ አደረገላቸው ያስታውሱ ነበር በተጨማሪም በድንጋዮቹ መሰዊያ እግዚአብሄርን መሰጠታቸውን ያሳዩ ነበር ፡፡ በብዙ በበፊት እግዚአብሄር ያደረገውን ማየት እንችላለን ፤ አሁን ለእግዚአብሄር በመሰዊያው ላይ የሚቃጠል መስዋዕታችንን የምንሰጥበት ጊዜ ነው ፤ ለምን ? ስለሆነም በአባቶቻችን እና በአያቶቻችን መንገድ ሲሄድ ያየነውን እግዚአብሄርን ማየት እንችላለን ፡፡ ይህ እግዚአብሄር ለአባቶቻቸው ያደረገላቸውን አይቶት የነበረውን ሙሴ ለወጣቱ ትውልድ ይሰጥ የነበረው አስተሳሰብ ነበር ፡፡

ዘዳግም(27፡ 7-10)፡ “ የደኅንነትም መስዋዕት ሰዋበት በዚያም ብላ በአምላክህም በእግዚአብሄር ፊት ደስ ይበልህ፡፡” ራሳችንን ለእግዚአብሄር ማቅረብ ስንቀጥል “ ክርስቲያን ነኝ እና መጥፎ ህይወት ውስጥ ነኝ” በሚል ቁመና ውስጥ መቆየት አንችልም ፡፡ ያን እምነት መከተለ የሚፈልግ ማነው ? ሙሴ ለህዝቡ ይነግራቸው የነበረው “ በእግዚአብሄር ባላችሁ በደስታ እንድታከብሩ እፈልጋለሁ “ ፤ በቁጥር 8 ሙሴ የህጉን ሁሉንም ቃሎች በተለሰነው ድንጋይ ላይ በግልፅ በመፃፍ እርግጠኛ እንዲሆኑ ነገራቸው ፡፡ እስራኤላዊያን ነገሮችን ይፅፉ ነበር ፍቅራቸውን ለእግዚአብሄር እንደ ማረጋገጫ ያከብሩም ደስተኛም ይሆኑ ነበር ፡፡

በቁጥር 9 ሙሴ እና ሌዋዊያን ካህናቶች ለሁሉም እስራኤላዊያን አሉዓቸው ዝም እንዲሉና እንዲያዳምጡ ነገሩዓቸው ፤ በሽግግር ጊዜ ላይ የተሠጠው እና የመሪነቱን ጊዜ በመጠቅለል ይህ በዘዳግም ሰዎስተኛው ስብከቱ ነበር ፤ “ ይህ ቀን የእግዚአብሄር ህዝብ የምትሆኑበት ቀን ነው “ አላቸው ፡፡ አሁን በሁሉም በኩል እግዚአብሄር ለእነርሱ አዘጋጅቶ የነበረውን እየተቀበሉ ነበር - ለእነርሱ እየተላለፈ እየሆነ ነበር ፡፡ በቁጥር 10 ሙሴ እንዴት “ አምላካቸውን እግዚአብሄርን እንደሚታዘዙ እና ዛሬ የሰጠኃችሁን ትዕዛዙእና ስርዓቱን እንደሚከተሉ “ ነገራቸው ፤ በቁጥር 11-12 ሙሴ ህዝቡ እንዲያከብሩ አዘዛቸው ከዚያም ከእስራኤል ነገዶች ስድስቱን በገሪዛን ተራራ ላይ የሚቆሙትን ሰዎች ስምዖን፣ ሌዊ፣ ይሁዳ፣ ይሳኮር፣ ዮሴፍና እና ቢኒያምን ሰየመ ፤ ህዝቡን እንዲባርኩ ተነግሮአቸው ነበር ፡፡

በቁጥር 13 ሌሎቹ ስድስት ነገዶች - ሮቤል፣ ጋድ፣ አሴር፣ ዛብሎን፣ ዳን እና ንፍታሌም ወደ ህዝቡ ይረግሙ ዘንድ በጌባል ተራራ ላይ ይቆማሉ ፤ ገሪዛ ተራራ ሁሉም ቅጠል ነበር(ለም ነበር) ጌባል ተራራ ግን ባዶ ነበር ፡፡ ትርጉም አለው በጌባል ተራራ ላይ ርግማን ይቀበላሉ በገሪዛ ተራራ ላይ በረከትን ይቀበላሉ ፡፡ እነዚህ ሁለት ቡድኖች በቁጥር አስራራት ላይ በረከትን ወይም ርግማንን በሚናገሩ ጊዜ ሌዋዊያን ለሁሉም እስራኤል 12 ርግማን ይሰጣሉ ፡፡

ማክአርቱር ይህን በተለያየ ገልፆዓል የህዝቡ ድምፅ የሆኑትን ሌዋዊያን ካህናቶች ከኪዳኑ ታቦት አጠገብ ይቆሙና ስድስቱ ነገዶች በገሪዛ ተራራ ላይ እያሉ እና ሌሎቹ ስድስት ነገዶች ደግሞ በጌባል ታራራ ላይ እያሉ ምናልባትም አንድኛው ቡድን ተራሮች ላይ ባይኖሩም በረከቱንም እርግማኑንም ሁለቱንም ያነባል ፡፡ “ ሁሉም እስራኤላዊ “ የሚለው ሀረግ የሚያሳየው የ12ቱ ነገዶች ተወካዮች የሚገኙ ሲሆን ስለዚህ እያንዳንዱ ምን እየተካሄደ እንደነበር መስማት ይችላሉ ፡፡ እነዚህ ርግማኖች እንደተሰጡ “ይህ በመሆኑ” እያዘኑ ለሁኔታዎቹ እስራኤላዊያን ይስማማሉ ፤ ለዚህ ተስማሙ ፡፡

አንዱ እርግማን ጣዖት በሚያመልኩ ላይ ነበር (ቁጥር 15) ፤ የተረገሙ ያሆናሉ ማለት ምን ማለት ነው ? ማክአርቱር በእርግማን የሚከለል ሆነ(የበረከት ተቃራኒ) ማለት በሽታና ጉዳት በሰዉየው ላይ ይመጣል በማለት ገልፆዓል ፡፡ ዋይርስቤ እርግማንን “ ምን እንደሞሆን የሚያመለክት አልነበረም…..ነገር ግን ከእርሱ ከተመለሱ በህዝቡ ላይ ርግማን ለመላክ በእግዚአብሄር ይጠሩ ነበር ፡፡” ሌላው እርግማን (ቁጥር 16) አባቶቻቸውን እና እናቶቻቸውን ለማያከብሩ ነበር ፡፡ ከእነዚህ ብዙዎቹ በአስርቱ ትዕዛዝ ውስጥ የተጣበቅ ናቸው ፡፡ ሌሎቹ እርግማኖች በስርቆት መልኩ በወዳጁ ድንበር መስመር በሚጎአዘው ላይ(ቁጥር 17); እውርን ሰው በስህተት በሚመሩ ላይ (ቁጥር 18); ለመፃተኛው፣ ለድሀ አደጉ እና ለመበለቲቱ ፍትህ በሚያጎአድሉ ላይ (ቁጥር 19); ከአባቶቻቸው ሚስት ጋር በሚተኙ ወይም በማንኛውም ተገቢ ባልሆነ ወሲባው ስብዕና (ከእንስሳት ጋር, በዘመዳሞች መሀከል, ዝሙት) ላይ (ቁጥር 20-23) እና በድብቅ ግድያ የሚፈፅሙ ወይም የሆነን ሰው ለመግደል ጉቦ በሚቀበል ላይ(ቁጥር 24-25) ነበር ፡፡ እግዚአብሄርን እንድንወድ እና ወዳጆቻችንን(ጎረቤቶቻችንን) እንድወድ ተነግረናል ስለዚህ ወዳጅን መግደል እግዚአብሄር እንድንሆን በነገረን ዋና ነገር ላይ በተቃራኒ መሄድ ነው ፡፡

ከእነዚህ ከእያንዳንዶቹ እርግማኖች ቦኃላ የማይታዘዙ ሆነው ከተገኘባቸው እርግማኑን መቀበላቸውን ለማሳየት “አሜን” ብለው ይመልሳሉ ፡፡ በቁጥር 26 እነዚህን ህጎች የማይታዘዙ ይረገም ነበር ፡፡ ለምን ነበር ይህ የመጨረሻው እርግማን በጣም ያስፈለገው ? ምክንያትም (ሁሉንም ዘዳግም, ምናልባትም ሁሉንም ኦሪት(ህግ)) እነዚህን ህጎች ካላከበሩ እርግማኖችን ይቀበላሉ ፡፡ አስታዉሱ ሙሴ ይህን ስብከት በጀመረ ጊዜ እንዲሰሩት ነግሮአቸው የነበረው ሁሉንም ነገር እንዲፅፉ ነገራቸው ፤ እስራኤላዊያን ሁሉንም ትዕዛዞች መጠበቅ አልቻሉም ፤ እናም ያ ነው ሀሳቡ ፡፡ እስራኤል በሲና ተራራ ላይ የእግዚአብሄርን ህጎች ሊጠብቁ ተስማምተዋል ከዚያም ወዲያዉኑ የወርቅ ጥጃ ሰርተው አመለኩ ፡፡ እንደሚኖሩበት እየተስማሙ ነበር ነገር ግን ማድረግ አልቻሉም ፡፡ የእግዚአብሄር የተሰጠ ልጅ ለመሆን ዋረን ዋይስርቤ ከትምህርት የሚበልጥ እንደሚወሰድ “ ኃይማኖታዊ መዝገበ ቃላት እና የሚያስታውሱ የመፅሀፍ ቅዱስ ጥቅሶች እና ኃይማኖታዊ መዝሙሮች “ አጽንዖት ሰጥቶአል ፡፡(ማቴ 7፡ 21-23)

ኢየሱስ ህግን መከታተል ላልቻሉት ሰዎች ይናገር ነበር ፤ የከንፈር አገልግሎት አማኝች እንዳንሆን መጠንቀቅ ይጠበቅብናል - ሁል ጊዜ አሜን በማለት ፡፡ እግዚአብሄር ይመስገን የዚህን ጥንቃቄ ኢየሱስ ወሰደ (ገላ 3፡ 10-12) ፡፡ ሙሴ እየተናገረው የነበረው ይህ ነው ፡፡ ያዕ 2፡ 10 አንብቡ ፤ ይህ ቁልፍ ነው ! አንዱዓን ህግ መጠበቅ ካልቻልን የሁሉም ጥፋተኞች ነን ፡፡

መዝጊያ

ሁሉም ኃጢዓት …ሁል ጊዜ ሁል ጊዜ ወደ መጨረሻው እርግማን ይመራል ፤ (ሮሜ 3፡ 23; 6፡ 23, ገላ 3፡ 13) ኢየሱስ ከህግ እርግማን ዋጀን ምክንያቱም ኢየሱስ ለእኛ እርግማን ሆነ ፡፡ ኢየሱስ ህጎቹን መጠበቅ እንደማንችል ያውቃል ስለዚህ ያን እርግምን ለእኛ ወሰደ ፡፡ በዚያ እርግማን እስካሁን አጥብቃችሁ ይዛችኃል ወይስ ሁሉንም ለኢየሱስ ሰጥታችሁታል ? ዘዳግም 27 የሚለው በእነዚህ ህጎች መኖር ካልቻላችሁ ተረግማችኃል ፡፡ ኢየሱስ “ ለኔ ስጡኝ ፤ ለእናንተ እርግማኑን እወስዳለሁ “ ስላለው(ያለውን) እወደዋለሁ ፡፡

3 MacArthur, p230.