The Conclusion of Paul's First Missionary Journey

መግቢያ

በሐዋሪያት ስራ የመጀመሪያዎቹ 12 ምዕራፎች በቀደመችዉ ቤተ ክርስቲያን የጴጥሮስን ስራ ይሸፍናል ፤ በሐዋሪያት ስራ 13 ትኩረቱ ወደ ጳዉሎስ ዞረ ፡፡ ሐዋ (28፡ 30-31) ጳዉሎስ ወደ ሮም መወሰዱን፣ በተከራየበት በራሱ ቤት ሁለት አመትን እንዳሳለፈ፣ የጎበኙት ሁሉ በደህና እንደተቀበሉትና በድፍረት ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ እንዳስተማራቸው ይነግረናል ፤ ይህ ጳዉሎስ በአገልግሎት አመታቱ ዉስጥ እንዴት እንደ ኖረ ነበር ፡፡ የሐዋሪያት ስራ 13 ፈጣን ዳሰሳ ለመጀመሪያ የአገልግሎት ጉዞ ጳዉሎስና በርናባስ ተሾመዉበት በነበሩበት በሶሪያ አንፆኪያ ጳዉሎስ መስበኩን ይገልጣልሰ ፡፡ በቆጵሮስ ደሴት ላይ ጳፉን ጎበኙ ፤ ጳዉሎስና በርናባስ ማርቆስ ዮሐንስ ትቷቸዉ ወደ ሄደባት ጴርጌን ቀጠሉ ፤ ጳዉሎስ የመጀመሪያዉን ስብከት ወደ ሰጠበት በጲስድያ ወደ አንፆኪያ ተጓዙ ፡፡ ሐዋሪያት ስራ 14 የጳዉሎስን የመጀመሪያ አገልግሎት ጉዞ ማጠቃለያ ይሸፍናል ፡፡

ትምህርት

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 1)፡ ጳዉሎስና በርናባስ መከፋፈል ወደ ገጠማቸዉ ወደ ኢቆንዮንም ተንቀሳቀሱ/ተጓዙ ፡፡ ማክአርቱር ለኢቆንዮንምን የነዋሪዎች/የተወላጆች ማህበረሰብ “ ባህል እንደ የጋራ መኖሪያ “ ጠቅሷታል፡ የግሪክ፣ የአይሁድና የሮማዉያን ግዛቶችን ፡፡ ብዙ አይሁዶችና ግሪኮች አመኑበት ስፍራ ላይ መጀመሪያ በምኩራብ በመናገር ስርዓቱን/ሂደቱን ተከተሉ ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 2-3)፡ ለማመን እምቢ ያሉት አይሁዶች አሕዛቦችን በጳዉሎስ እና በበርናባስ ላይ አዞሩባቸው/አስነሱባቸው ፡፡ የሆኑ ሰዎች እየሰራችሁ ያላችሁትን ወይም ደግሞ እናንተን ካልወደዱ ሴራ ማሰር ይጀምራሉ ፡፡ ጳዉሎስና በርናባስ ግን በእነርሱ ድንቅና ታዓምራትን ስለ አደረገዉ ሰለ ክርስቶስ በድፍረት ተናገሩ (ቁጥር 3) ፡፡ የሆነን ሰዉ ስለ ጌታ በድፍረት እንዲናገር የፈቀደላቸዉ ምንድን ነው ? በዉስጣቸዉ ያለዉ መንፈስ ቅዱስ ፤ ነገር ግን በዚያ ዉስጥ አንጠለፍ/አናልፍም ምክንያቱም ሌሎች የሚመልሱትን ስለምንፈራ ፡፡ በአሜሪካ በማንኛዉም ሰዉ መወቀስ/መከሰስ ስለማንፈልግ ወደ ኋላ በመሳብ ስለ ክርስቶስ በድፍረት አንናገረም ፡፡ በዮሐንስማክአርቱር ገለፃ መሰረት ምልክቶች ከተዓምራቱ ኋላ የእግዚአብሄርን ኃይል ያመለክታሉ ፤ ድንቆች/አስደናቂ ነገሮች ሰዎች ለመለኮታዊ ስራዎች ወይም ድንቆች ምስክር በመሆን ሲለምዱት የሚደነቁባቸዉ ናቸው ፡፡ እነዚህ ምልክቶችና ድንቆች እንደ እግዚአብሄር የእዉነት መልዕክተኞች እነዚህን ሰዎች ያረጋግጣሉ ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 4)፡ በከተማዋ ያሉ ሰዎች ተከፋፈሉ፣ አንዳንዶች ከአይሁድ ወገን ሌሎች ደግሞ ከሐዋሪያት ወገን ፡፡ ሐዋሪያ የሚለዉ ቃል “ የተላከ “ ማለት ነው ፤ በይበልጥ ብዙዎች ቃሉን በማር (3፡ 17-19) ክርስቶስ እርሱን እንዲከተሉት መርጣቸዉ የነበሩት 12 እንደሚያመለክት ይስማማሉ ፤ ከዚያም ይሁዳ ሲወጣ ማቲያስን ጨመሩ ፡፡ ማክአርቱር ክርስቶስ ሐዋሪያቱን ሐዋሪያነታቸዉን እንዲያረጋግጡና እንዲያጠናክሩ ኃይል እንደ ሰጣቸዉ አመልክቷል ፡፡ ከብዙ በላይ/ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ ሁሉም አዲስ ኪዳን መፅሀፍት በአንድ ሐዋሪያ የተፃፈ ነበር ፡፡ ትምህርት ለቤተ ክርስቲያን መሰረት ነው ፡፡ የጳዉሎስን የደማስቆ መንገድ ልምምድ እንዳየነዉ (ሐዋሪያት ስራ 9) ኢየሱስ ጳዉሎስን መርጦታል ይህ ማለትጳዉሎስ ክርስቶስን በማየቱ/በመቅመሱ ምክንያት ምስክር ወይም ሐዋሪያ መሆን ይችላል ፡፡ ብዙ ወግ አጥባቂ አስተሳሰቦች ሐዋሪያት ክርስቶስ ሕያዉ እንደ ነበር ያገኙትና የተለማመዱት ነበሩ ይላሉ ፤ ስለሆነም ለጌታ እንደ መልዕክተኛ ማገልገል ችለዋል ፡፡ በ 2ቆሮ (8፡ 23) ጳዉሎስ ቲቶን እንደ ባልንጀራና እንደ አብሮ ሰራተኛ እና ወንድሞችን ደግሞ እንደ ቤተ ክርስቲያን መልዕክተኞች ገልፆአቸዋል ፤ በ 2ቆሮ (11፡ 13) ጳዉሎስ ሐሰተኛ ሐዋሪያቶች እንደ ነበሩ ተናግሯል - ይህ ማለትም እዉነተኛ ሐዋሪያቶች አሉ ፤ ምናልባትም ክርስቶስን በፍፁም በአካል ያላገኙት በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ትክክለኛ ሐዋሪያት ነበሩ ፡፡ በኤፌ (4፡ 11-13) ጳዉሎስ ኢየሱስ “ አንዳንዶች ሐዋሪያት እንዲሆኑ፣ አንዳንዶች ነቢያቶች፣ አንዳንዶች ወንጌል ሰባኪዎች እና አንዳንዶችን አስተማሪዎችና ሰባኪዎች አድርጎ እንደ ሰጠ “ ተናግሯል ፡፡ አንዳንዶች በቤተ ክርስቲያን “ ቅዱሳን አገልግሎትን ለመስራትና ለክርስቶስ አካል ሕንጻ ፍጹማን ይሆኑ ዘንድ “ (ኤፌ 4፡ 12)አምስት የአገልግሎት ዘርፎች አሉ የሚል ሀሳብ ይይዛሉ ፡፡ በኢቆንዮን እንደ ነበረዉ መከፋፈል በአሁኑ ጊዜም በአሜሪካ ቤተ ክርስቲያን መከፋፈል አለ ምክንያቱም በአሁኑ ጊዜ በቤተ ክርስቲያን ለሐዋሪያት እና ለነቢያት እዉቅና ስለማንሰጥ ፤ ይሁን እንጂ ጳዉሎስ ለአገልግሎት ቤተ ክርስቲያንን ለመገንባት/ለማሳደግ አስፈላጊ እንደ ነበሩ ተናግሯል ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 5-7)፡ መከፋፈሉ በጣም መጥፎ በመሆኑ ምክንያት ሰዎች ጳዉሎስንና በርናባስን መዉገር ፈለጉ ፤ ነገር ግን ጳዉሎስና ጓደኞቹ/አብረዉት የነበሩት ሰሙ ወንጌል መስበካቸዉን ወደ ቀጠሉበትም ወደ ልስጥራና ደርቤ ሸሹ ፡፡ ለምን ጳዉሎስ ሸሸ ? በማቴ (10፡ 23) ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን ሰዎች በሚያሳድዷቸዉ ጊዜ “ ወደ ሌላ ከተማ እንዲያመልጡ “ እንዳዘዛቸው እናስታዉሳለን ፤ በኢቆንዮን ስደት ሲገጥማቸዉ ጳዉሎስ መልስ መስጠት እንደማይችል ህፃን ልጅ ሳይሰማዉ ወደ ልስጥራና ደርቤ ለመሸሽ ፍቃድ ነበረው ፡፡ ብዙ ጊዜ ጳዉሎስ ከመከራ/ከስቃይ ሸሽቷል ነገር ግንበተልዕኮዉ/በአገልግሎቱ ቀጠለ ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 8-20)፡ በልስጥራ ወንጌልን ሲሰብኩ ከንቱ ኃሳብ ገጠማቸው ፤ ጳዉሎስ ሲሰብክ ለመፈወስ እምነት የነበረዉን ከመወለዱ ጀምሮ ሽባ የሆነን አንድ ሰዉ አዬ (ቁጥር 9) ፡፡ በድፍረት ያለምንም እንቅፋት ጳዉሎስ ሰዉዬዉን እንዲነሳ ነገረው ፤ ሰዉዬዉም እየዘለለ ተመላለሰ (ቁጥር 10) ፡፡ ሕዝቡም ጳዉሎስንና በርናባስን እንደ አማልዕክት ሄርሜን እና ድያ ብለዉ በመጥቀስ ምላሽ ሰጡ (ቁጥር 11-12) ፤ ከዚያም የድያ ካህን ለጳዉሎስና ለበርናባስ መስዋዕት በሚቀርብባቸዉ በሮች ላይ ኮርማዎችን አመጣ (ቁጥር 13) ፡፡ ማክአርቱር በቀድሞዉ ተረትና ምሳሌዎች መሰረት ድያና ሄርሜን ለምግብና ለመኖሪያ ለመጠየቅ ልስጥራን ጎበኙ ነገር ግን እምቢ እንደ ተባሉ ይገልፃል ፤ በእርግጥ ፊልሞን ብቻ (የመፅኀፍ ቅዱሱ ፊልሞን ሳይሆን) እንዲበሉት ምግብና እንዲቀመጡበት ስፍራን ድያን እና ሄርሜን ሰጣቸው ፡፡ በምላሹም ድያንና ሄርሜን እነርሱን ለመርዳት ፍቃደኞች ያልነበሩትን ሁሉንም ጎርፍ እንዲወስዳቸዉ ምክንያት ሆኑ ፤በመጨረሻም ካህንና የሴት ካህን ወደ ሚኮንበት ቤተ መቅደሱ ዉስጥ የፊልሞንና የሚስቱ ንብረት በሆነዉ አንድ ትንሽ ጎጆ ዉስጥ ተመለሱ ፡፡ የልስጥራ ሕዝብ ጳዉሎስንና በርናባስን ባዬ ጊዜ ድያ እና ሄርሜን ማንነታቸዉን ሳያሳዉቁ ወደ ከተማ እየመጡ እንደ ነበር አሰቡ ድያና ሄርሜን እንደ ገና ከተማቸዉን እንዲያጠፉ አልፈለጉም ፡፡

ነገር ግን ሐዋሪያት፣ በርናባስና ጳዉሎስ ልብሳቸዉን በመቅደድ ለልስጥራ ሰዎች ማን እንደ ነበሩ እና ለምን በዚያ እንዳሉ ለመናገር ፈጠኖ/ሮጡ (ቁጥር 14-18) ፡፡ በርናባስና ጳዉሎስ “ ከእነዚህ ከንቱ ነገሮች ወደ ህያዉ እግዚአብሄር” (ቁጥር 15) እንዲዞሩ አሳሰቧቸው ፡፡ ለሐዋሪያት ስራ ቃላችን ስልጣን እንደ ሆነ እናስታዉሳለን ፤ በድፍረት ለመናገር በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በምንጓዝ ጊዜ ስልጣን አለን ፡፡ ጳዉሎስ በዚህ የአገልግሎት ጉዞ ድፍረትን አሳዬ ፡፡ እነዚህን ነገሮችም በመናገር ጳዉሎስና በርናባስ ብቻቸዉን ለእነርሱ እንዳይሰዉላቸዉ ሕዝቡን አስቆሙት (ቁጥር 18) ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 19-20)፡ ከዚያም በልስጥራ የነበሩትን ሰዎች ተከትለዉ እና ተባብረው የነበሩት ከኢቆንዮን የመጡት አይሁዶች ጳዉሎስን በድንጋይ በመዉገር ከከተማዋ ዉጪ ጣሉት ምክንያቱም ገድለዉት እንደ ነበር ስላሰቡ (ቁጥር 19) ፤ ጳዉሎስ በዉሸት የሞተ ሆኗል ወይም መንቀሳቀስ ወይም መናገር አልቻልቻለም ፡፡ ደቀ መዛሙርቱ ጳዉሎስን በከበቡት ጊዜ በመነሳት ወደ ከተማዋ ሄደ ፡፡ በማግስቱም ወደ ደርቤ ሄዱ (ቁጥር 20) ፤ መከራዉ/ስደቱ እያለ ጳዉሎስ ስራዉን ቀጠለ ምክንያቱም ለአሕዛብ፣ ለነገስታትና ለእስራኤላዊያን የብርሃን አገልጋይ እንዲሆን እንደተሸመ ስለሚያዉቅ ፡፡

ሐዋሪያት ስራ (14፡ 21-28)፡ በደርቤ ወንጌልን ከሰበኩ በኋላ ወደ ልስጥራ፣ ኢቆንዮን እና አንፆኪያ ተመለሱ (ቁጥር 21) ፤ ጳዉሎስና በርናባስ ተመልሰዉ ወደ አንጾኪያ በመምጣት ሆኖ የነበረዉን ሁሉንም ነገር በመስጠትና እግዚአብሄር “ ለአሕዛብ የሃይማኖትን ደጅ እንደ ከፈተላቸው ተናገሩ “ (ቁጥር 27) ፡፡ ብዙ ስነ መለኮታዊያን ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ሲያስተምሩና ሲያሰለጠኑ ለአንድ አመት ያክል አሳልፈዋል ይላሉ ፤ ጳዉሎስ ሌሎችን ለማሰልጠን በዚህ አለፈ ፡፡

መደምደሚያ

ሐዋሪያት ለመሆን፣ ነቢያት ለመሆን፣ ወንጌል ሰባኪ ለመሆን፣ አስተማሪ ለመሆን ወይም ደግሞ ሰባኪ ለመሆን በአገልግሎት ህይወታችሁን መስራት አለባችሁ ፡፡ እዉነተኛ ህይወትን በማድረጋችን ሌሎችን ለማሰልጠንና ለማዘጋጀት መንፈስ ቅዱስ በእኛ በኩል ሊናገር ይችላል በዚህም ብዙ ሊሰሩ ይችላሉ ፡፡