Preparing to Build the Temple

መግቢያ

ዛሬ የ 2ዜና መዋዕል ጥናታችንን እንጀምራለን ፤ ከመጀመሪያው ዜና መዋዕል እንደ አንድ መፅሀፍት ነበር የተፃፈው ቆይቶ ወደ 1 እና 2ዜና መዋዕል እስከ መደረጉ ድረስ ሁለት መፅሀፍት አልነበረም ፡፡ ለ 1ዜና መዋዕል ሐረጋችን የዳዊት ልጅ ነው ምክንያቱም ያለማቋረጥ ወደ ሚመጣዉ መሲህ ወደ ዳዊት ልጅ ስለ ሚያመለክት ፤ ለ 2ዜና መዋዕል ቃላችን ንጉሳዊ ዙፋን የሚል ነው ምክንያቱም ከዳዊት ጋር ተሳስረዉ በነበሩት በእስራኤል ሳይሆን በይሁዳ ነገስታት ላይ በብዛት ስላተኮረ ፡፡ የሜንዲ ስዕል ለ 1 እና 2 ዜና መዋዕል እንደ አንድ ፅሁፍ ስለ ሆነ (ሁለት የተለያዩ ስዕሎች በአንድ ላይ በተቀመጡ ጊዜ አንድ ስዕል ይፈጥራሉ ) ከመጀመሪያዉ ስዕል የሆነው መልዕክት ወደ ሁለተኛው ያደርሳል ፡፡

ዜና መዋዕል ማለት “ ታሪክ ወይም የዘመናት ክስተት “ ማለት ሲሆን በባቢሎን ከምርኮ ከተመለሱ በኋላ ለአይሁዶች የተፃፈ ነበር ፡፡ አንድ ቦታ ላይ መፅሀፉ “ የተሰወሩ ነገሮች “ በሚል ተሰይሞ ነበር ምክንያቱም በመፅሀፍት የትም ስፍራ ላይ ያልተካተቱ ብዙ ነገሮችን ስለያዘ ፡፡ ልምዱ ዕዝራ ፀኃፊዉ እንደ ነበር ይዟል (አምኗል) (ዕዝ 7፡ 1-6) ፡፡ ስደተኞቹ ከ 70 አመት ግዞት በኋላ በሰዎስት ደረጃ ወደ ኢየሩሳሌም ተመለሱ፡ 1) ዘሩባቤል (ዕዝራ 1-6)፣ 2) ዕዝራ (ዕዝ 7-10) እና 3) ነህምያ (ነህ 1-13) ፡፡

ማክአርቱር ስደተኞቹ ወደ ከተማ ያለ ዕብራዊ ንጉስ፣ ያለ ጠባቂ፣ ያለ ቤተ መቅደስ፣ ለማደሪያ ከሚሆን ገዢ ስፍራ ዉጪ፣ በጥቂት መለኮታዊ በረከት፣ በጥቂት የቀድሞ መንግስት ብልፅግና እና በኢየሩሳሌም ያለ እግዚአብሄር መገኘት እንደ ተመለሱ ያብራራል ፡፡ የዜና መዋዕል አምሳ አምስት ፐርሰንት አዲስ እቃ (ነገር ) ነው ፡፡

2 ዜና መዋዕል 1 ዳዊት ዙፋን ላይ የሰለሞንን መዉጣት ይመዘግባል ፡፡ እግዚአብሄር ሰለሞንን የፈለገዉን እንዲጠይቀዉ ነገረዉ ጥበብንም ጠየቀው ፤ ዳዊትም በብዙ ስለ ጥበብ ጠይቋል (1ዜና መዋዕል 22፤ 12) ፡፡ እግዚአብሄር የሰለሞንን ጥያቄ ታላቅ ጥበብ እን ብልፅግና በመስጠት መለሰለት ፡፡

ምዕራፍ 2-9 የሰለሞንን ዘመን ሲሸፍን ምዕራፍ 10 ደግሞ መንግስቱ የተከፋፈለ እንዲሆን የአስሩ ነገዶችን አመፅ ይመዘግባል ፡፡ ምዕራፍ 11-36 የይሁዳን ነገስታት ይሸፍናል፡ የአሳን ቤተ መቅደሱን ማደስ (2ዜና መዋዕል 15)፣ ኢዮሳፍጥ ያቋቋማቸው ተልዕኮዎች (ምዕራፍ 18)፣ የኢዮአስ ቤተ መቅደሱን መጠገን (2ዜና መዋዕል 23-24)፣ የሕዝቅያስን ቤተ መቅደሱን መክፈት (ምዕራፍ 29-31) እና የኢዮስያስን “ የህጉን መፅሀፍት “ ማግኘትን (2ዜና መዋዕል 34-35) ፡፡ በእነዚህ ምዕራፎች መታደስን፣ መነቃቃት እና መሻሻል ተካሄደዋል ፤ በ 2ዜና መዋዕል (36፡ 15-23) ምሮኮኝነትን ይሸፍናል ፡፡ በዚህ ሁሉ መሀከል ላይ ንጉሳዊ ዙፋን የተመሰረተ ነው ፡፡

ትምህርት

2-ዜና መዋዕል (2፡ 1-10)፡ በአባቱ በዳዊት ፍላጎት በመሄድ ሰለሞን ለያህዌ ስም(በዕብራዊ ስም ለእግዚአብሄር ትርጉሙ ጌታ ማለት ለሆነው) ቤተ መቅደሱን እና ለራሱ ቤተ መንግስትን ለመስራት ዝግጁ ነበር (ቁጥር 1) ፡፡ ለእግዚአብሄር ጎጆ አልሰራም ነገር ግን እርሱን ለማክበር በእግዚአብሄር ስም ቤተ መቅደስን ሰራ እንጂ ፡፡ ሰለሞን ለሰራተኞች ስራዎችንእንደ ተሸካሚዎች፣ ጠራቢዎች እና ተቆጣጣሪዎች በማድረግ ሰየመ (ቁጥር 2) ፤ ከዚያም ሰሎሞን ከኪራም ንጉስ ከጢሮስ ያህዌን ለማምለክ ቤተ መቅደሱን ለመስራት በዝግባ እንጨት እንዲረዳዊ ጠየቀው (ቁጥር 3-4) ፡፡ ቤተ መቅደሱ በሰማይ ወይም በምድር ሊያዝ የማይችለዉንለአንዱ ታላቅ አምላክ ይሆናል (ቁጥር 5-6) ፡፡ ሰለሞንመጥረብ የሚችሉ እና ከይሁዳ በዳዊት ከተቀቡት ከጥበበኞች ጋር ለመስራት ሱፍ እንዲሰሩ ጠየቃቸው (ቁጥር 7) ፤ በተጨማሪም ንጉስ ሰለሞን ከሊባኖስ ግንዶችን በመጠየቅ እና ጥበበኛ ሰዎቹ የኪራምን ሰራተኞች በመቁረጥ እና ግንዶችን በማዘጋጀት እንደ ሚረዱዓቸው ተስፋን ሰጣቸው (ቁጥር 8-9) ፤ ከዚያም በብዙ ምግብ አቅርቦት ሰራተኞቹን እንደ ሚከፍላቸው ቃል ገባላቸው (ቁጥር 10) ፡፡

2-ዜና መዋዕል (2፡ 11-16)፡ ኪራምም ለሰለሞን ጥያቄ ለንጉስ ዳዊት ልጅ እንዲአይነት ጥበብ የሰጠዉን የእስራኤልን አምላክ በማመስገን መለሰለት (ቁጥር 11-12) ፡፡ ለቤተ መቅደሱ በተመረጡ ብረቶች እና ድንጋዮች ላይ ከሰለሞን አስተዋይ ሰዎች ጋር የሚሰራ ጠራቢን ኪራምአቢን ላከለት (ቁጥር 13-14) ፡፡ ኪራምም ንጉሱን ቃል ገብቶ የነበረዉን የምግብ አቅርቦት ለመላክ ጠየቀ የኪራምም ሰዎች የፅድ ዛፎችን መቁረጥ በመጀመር በእስራኤል ወደ ኢዮጴ ወደብ ያጓጉዙታል (ቁጥር 15-16) ፡፡ ሰለሞን ስለ ጠየቀዉ ሁሉም ነገር ተሰጥቶት ነበር ፡፡

2-ዜና መዋዕል (2፡ 17-18)፡ ሰለሞን በምድሪቱ እስራኤላዊ ያልሆኑት ላይ ህዝብ ቆጠራ በማካሄድ 153,000 አገኘ ፤ ከዚያም ወንዶቹን ለስራ አስቀመጣቸው፡ 70,000 እንደ ተሸካሚዎች፣ 80,000 እንደ ድንጋይ ቆራጮች እና 3,600 እንደ ተቆጣጣሪዎች አደረገ ፡፡

መደምደሚያ

የሰለሞን ቤተ መቅደስ በመፅሀፍ ከተገለፁት ሰዎስት ቤተ መቅደሶች የመጀመሪያዉ ነበር ፡፡ የሰለሞን ቤተ መቅደስ ለመገንባት ሰባት አመት እና ግማሽ ወስዷል ፤ ይሁን እንጂ የሰለሞን ቤተ መቅደስ በ586 ከክርስቶስ ልደት በፊት ፈርሶ ነበር ፡፡ ዘሩባቤል በእስራኤል ከግዞት መመለስ በኋላ በብዙ የተሸሻለ ቤተ መቅደስ ሁለተኛዉን ቤተ መቅደስ እንደ ገና ሰራ ፤ ከዚያም ንጉስ ሄሮድስ በ20 ከክርስቶስ ልደት በፊት ይህን ቤተ መቅደስ ተስፋፍቷል ፤ ያም በ70 ከሞት በኋላ በሮማዊያን ፈርሶ ነበር ፡፡ የሄሮድስ ቤተ መቅደስ በኢየሱስ የተጎበኘ ነበር ፡፡ በአሁኑ ጊዜ አካላዊ ቤተ መቅደስ የለም ፡፡

ሆኖም ግን ሆሴ (3፡ 4-5) “ የእስራኤል ልጆች ያለ ንጉስና ያለ አለቃ ያለ መስዋዕትና ያለ ዓምድ ያለ ኤፉድና ያለ ተራፊም ብዙ ወራት ይቀመጣሉና ፤ ከዚያም በኋላ የእስራኤል ልጆች ተመልሰው አምላካቸዉን እግዚአብሄርንና ንጉሳቸውን ዳዊትን ይፈልጋሉ ፤ በኋለኛውም ዘመን ፈርተው ወደ እግዚአብሄርና ወደ በረከቱ ይመጣሉና “ በማለት ይገልፃል ፡፡

ሕዝ (37፡ 27-28) እግዚአብሄር በመካከላቸዉ እንደ ሚያድር እናመቅደሱም ከእስራኤል እንደ ገና መዋኃድ በኋላ ለዘላለም ከእነርሱ ጋር እንደ ሚሆን ይናገራል ፡፡ ኢየሱስ ስለ ሰዎስተኛዉ ቤተ መቅደስ አወራ (ማቴ 24፡ 15-21) ፤ በዘመኑ መጨረሻ ላይ በቅደሱ ስፍራ ክፉ ቆሞ እናየዋለን (2ተሰ 2፡ 1-4) ስለዚህም በዚያ ቤተ መቅደስ ይኖራል ፡፡

በአሁኑ ጊዜ በኢየሩሳሌም በቤተ መቅደሱ ተራራ ሁለት የሙስሊም ቅዱስ ስፍራዎች ናቸው ፤ አብርሃም መልከፀድቅን ያገኘበት (ዘፍጥረት 14)፣ አብርሃም ልጁን ይስሐቅን ለመሰዋት የመጣበት (ዘፍጥረት 22)፣ ዳዊት ለእግዚአብሄር መሰዊያን ለመስራት የኦርናን የመዉቂያ አዉድማ የገዛበት (1ዜና መዋዕል 21) እና ሰለሞን የመጀመሪያዉን ቤተ መቅደስ የሰራበት ስፍራ ነው ፤ በመጨረሻዉም ዘመን ሰዎስተኛዉ ቤተ መቅደስም ይገነባበታል የሚል ሀሳብ (ዉይይት) አለ ፡፡ በራዕ (11፡ 1-2) የእግዚአብሄር ቤተ መቅደስ የተለካ ነው ፡፡

ይህ ሁሉ በኢየሩሳሌም በአካል የሚገነባ ሰዎስተኛ ቤተ መቅደስ እንደ ሚኖር እየተናገረ እንደ ሆነ አምናለሁ ፤ በበቃ ጊዜ ወደ ክርስቶስ መመለስ በደንብ የቀረበ ይሆናል ፡፡